Toen ik vanmorgen op X scrollde, zag ik een verontrustende post voorbij komen. Voortaan moet je, om Permanent Resident (PR) te kunnen worden, eerst een 5-jarig visum hebben gehad. Voorheen was een 3-jarig visum ook goed – en aangezien dat is wat ik zeer waarschijnlijk bij mijn volgende verlenging krijg, had ik in mijn hoofd al een heel plan uitgestippeld. Zodra François en ik drie jaar getrouwd zijn (een andere regel waar je aan moet voldoen), zou ik mijn PR gaan aanvragen. Dat zou over twee jaar zijn. Maar met deze wetswijziging gaat dat alleen lukken als ze me straks in juli meteen een 5-jarig visum geven. En die kans is klein.

Na de eerste schok kon ik het allemaal wel weer wat relativeren: Als ik eerst drie jaar krijg en daarna vijf, dan kost het me maar iets meer dan één jaar en een bak geld (visumverlengingen worden ook nog een stuk duurder binnenkort) extra. Ook zou het kunnen dat de Japanse overheid, om de backlog en lange wachttijden tegen te gaan, sneller langere visa gaat uitdelen. Twee van mijn vriendinnen gingen recentelijk van 1-jarige verlengingen naar 3, en mensen online vertelden hetzelfde.

Verder zit ik natuurlijk prima met een spouse-visum, al heeft dat wel een paar kleine nadelen ten opzichte van PR; ik mag bijvoorbeeld niet langer dan 100 dagen Japan uit (of ik moet een heel goede reden hebben), ik moet met de husband op één adres wonen (waardoor ik bijvoorbeeld mijn appartementje in Hachioji niet tegen aardbevingen kan verzekeren, want ik woon er niet) en François mag niet doodgaan. Sowieso niet natuurlijk, maar zonder PR zou dat dan ook nog betekenen dat ik het land uit word geknikkerd.

Goed, dat zijn allemaal vrij onwaarschijnlijke scenario’s, en daar gaat het me eigenlijk niet eens om. Het is de eeuwige dreiging van nóg een verandering. Waar gaan ze volgende week weer mee komen? Het idee dat je van het ene op het andere moment als oud vuil aan de straat kan worden gezet, terwijl er tegelijkertijd van je wordt verwacht dat je all-in gaat, je leven hier opbouwt, de taal leert, een huis koopt – althans, daar willen ze ook een database van gaan bijhouden, hoorde ik laatst. Van buitenlanders die huizen hebben. Om ze meer belasting te laten betalen, of zo.

Misschien had ik beter moeten weten, want deze veranderlijkheid en xenofobie was er al sinds covid. Trouwe lezers weten hoe ik 14 maanden moest wachten met emigreren omdat Japan steeds hun grensbeleid aanpaste. Hoe ik mijn huis al had opgezegd en toen maar bij Riemer op de vloer sliep, en later in de Lee Towers woonde. Vorig jaar werden plots de regels voor het Business Manager-visum aangescherpt, wat onder andere betekende dat je in plaats van 5 miljoen yen (27.000 euro) kapitaal, 30 miljoen (meer dan anderhalve ton!) op de bank moest hebben staan. Ook moest je ineens een fulltime Japanner in dienst hebben en werden er nog wat andere hordes opgeworpen, vooral bedoeld om frauduleuze visumfabrieken en Chinezen met AirBnB’s tegen te houden. De Chinezen vonden loopholes. De kleine IT-startups niet.

Ik had geluk (of beter gezegd: een vooruitziende blik – piekeren heeft soms best nut) en was net van het Business Manager-visum af, omdat François op tijd zijn PR kreeg en ik met hem kon trouwen. Mijn vriendin Elyse en haar man hadden die optie niet, omdat zij beiden Business Manager zijn. Of beter gezegd, waren. Volgende week verlaten ze Japan en gaan ze terug naar Nederland. In deze Instagram-post legt Elyse het in iets meer woorden uit, maar kort gezegd was het voor hun gewoon niet meer logisch om in Japan door te gaan. Gelukkig heeft Elyse er inmiddels ook wel een beetje zin in om terug te gaan, maar oh, wat ga ik onze K3-marathons en koffiedates missen!

Het is een bekend gegeven van in het buitenland wonen: mensen komen en mensen gaan. Gisteren nam ik afscheid van Elyse, vandaag van Mila. Mila is hier niet op een werkvisum, maar is een soort Toeps van acht jaar geleden; ze is zzp-er en met een laptop vol klussen naar Japan vertrokken om hier tussen het coden door het land te zien. Regelmatig zaten we samen in Starbucks aan websites te knutselen. Gelukkig zijn zowel Mila als Elyse van plan nog regelmatig naar Japan terug te keren, al is het maar voor kort.

Mila vroeg me net: Is het het nog wel waard? In Japan wonen? Met al die extra rompslomp (ik ben nog steeds bezig met de bureaucratische afhandeling van mijn Japanse BV…), de spanning en onzekerheid, en de toenemende haat van de bevolking? Mijn antwoord daarop is ja. Nog wel. (Ik heb ook niet veel keus, want François wil hier sowieso blijven, dus dat zou meteen een groter drama worden.) Ik ben blij dat ik volgende week naar Nederland vlieg, maar na die zeven weken verlang ik waarschijnlijk alweer terug naar berglandschappen, convenience stores, schone/stille treinen en ja, waarschijnlijk zelfs de hanko-stempels, overmatig beleefde mensen en de belastingteruggave van zes yen die ik ab-so-luut bij het postkantoor moet gaan ophalen, omdat er anders ongetwijfeld problemen van zullen komen.