3w

Karlie Kloss in Japan: Cultural Appropriation?

This post is also available in English

Oh-oh. Ik raakte gisteren verzeild in een twitter-fittie met een boze dame, die vond dat de recente serie met Karlie Kloss in Vogue US een respectloze uiting van cultural appropriation is. Mijn pogingen enige nuance aan te brengen waren aan dovemansoren.

WAT IS CULTURAL APPROPRIATION?

Wikipedia omschrijft het als volgt: “Cultural appropriation is the adoption or use of the elements of one culture by members of another culture. Cultural appropriation may be perceived as controversial or harmful, notably when the cultural property of a minority group is used by members of the dominant culture without the consent of the members of the originating culture.”

Oké, het is dus het gebruiken van elementen uit een andere cultuur, maar het wordt pas echt een probleem als de cultuur waarvan “geleend” wordt een minderheid is, en de elementen uit z’n verband worden getrokken. Ofwel, zoals wiki het omschrijft:

“According to critics of the practice, cultural (mis)appropriation differs from acculturation, assimilation, or cultural exchange in that the “appropriation” or “misappropriation” refers to the adoption of these cultural elements in a colonial manner: elements are copied from a minority culture by members of a dominant culture, and these elements are used outside of their original cultural context—sometimes even against the expressly stated wishes of representatives of the originating culture.”

Oké, en waar gaat die hele rel nou over?

Over deze foto’s, van fotograaf Mikael Jansson, in het maartnummer van Vogue US.

1

6

2

5

4

Amerika ≠ Japan

Oh-oh, we zien geisha-invloeden. Dat kan maar één ding betekenen: cultural appropriation!

Uhm. Is dat zo? Het viel me op dat de boze menigte op twitter vooral bestond uit zwarte, Amerikaanse dames. Dat zij in Amerika veel te maken hebben met cultural appropriation, en de pijn die daarbij komt kijken, is duidelijk. Als groep die tot halverwege de vorige eeuw nog niet dezelfde rechten had als hun blanke medemens, als tot op de dag van vandaag gediscrimineerde minderheid, hebben zij alle recht van spreken. Maar! Dan hebben we het over het toe-eigenen van de zwarte cultuur. In Amerika. Die lijn kun je niet één-op-één doortrekken naar Japan.

Ten eerste zijn Japanners geen onderdrukte groep, en al zéker niet in Japan, waar deze shoot is gefotografeerd. Wie, zoals ik, vaker in Japan komt, en een beetje bekend is met de Japanse cultuur, weet dat Japanners het liefst hebben dat iedereen zich aanpast. Ga je badderen in de onsen? Dan moet je verplicht een yukata (simpele, katoenen vorm van kimono) aan. Een badpak? Forget it. Mag niet.

Charlotte en ik in yukata: appropriating Japanese culture? Of gewoon gasten van de onsen net als alle anderen?

Als je een tempel bezoekt, wordt het alleen maar gewaardeerd als je vooraf je handen wast en een buiging maakt voor de torii (poort). Het hóeft niet, ze zullen het je niet kwalijk nemen als je het níet doet, maar da’s meer omdat ze denken: “Och, da’s een buitenlander, die snapt dat allemaal niet.” Maar wie meedoet aan de Japanse cultuur, bijvoorbeeld door op een feestdag een kimono aan te trekken, wordt eerder toegejuicht dan uitgejouwd.

7

“Maar ze hadden toch ook een Japans model kunnen boeken?!”

Klopt. Had gekund. Waarom ze Karlie voor deze serie hebben geboekt? Ik weet het niet zeker, maar deze editorial líjkt me een gigantische reclamecampagne voor de Ise-Shima-regio.

De editorial staat vol met informatie over de regio. Opvallend, hmm? Dat is niet iets wat je in elke modeserie ziet.

5close 2close 4close3close1

Het is niet super duidelijk leesbaar, maar vooral de laatste screenshot zegt veel: Er is gebruik gemaakt van twee Japanse “press and film commissions”, bijvoorbeeld de Ise-Shima film commission. Dit, opgeteld bij het feit dat er ontzettend veel informatie over de regio wordt gegeven, leidt tot maar één conclusie: Dit was een sponsorship of some sort.

Het is gangbaar in de modewereld om, voor modereizen, samen te werken met het toerismebureau van een land, of bijvoorbeeld met een luchtvaartmaatschappij of hotelketen. In ruil daarvoor krijgen die dan een pagina in het blad, of aandacht zoals in deze editorial.

Kort gezegd: Deze regio in Japan, wat níet een regio is waar normaal gesproken veel Amerikaanse toeristen naartoe gaan, wilde zich in de kijker spelen bij het Westerse publiek. En juist dan is Karlie Kloss een zeer geschikte keuze. De serie zegt als het ware: “Wil jij ook even heerlijk tot rust komen? Boek dan je reisje naar Ise-Shima!” Oh, en koop designershit, dat ook natuurlijk.

“Maar die sumoworstelaar dan?! Respectloos!”

3

Dat zou je kunnen denken. Maar dan ken je Japan nog niet. Sumo-worstelaars (want ja, deze man is een échte sumo-worstelaar, genaamd Yoshinori Tashiro) verschijnen in de meest weirde reclames, waaronder deze voor Pretz, of deze voor Japanse telecommaatschappij SoftBank (met Brad Pitt). Je zou kunnen zeggen dat sumo-worstelaars, als sporthelden in Japan, schnabbelen als voetballers in Nederland.

Wat vindt Japan er eigenlijk van?

En dan, wellicht het belangrijkste. De boze dame op twitter beschuldigde me ervan voor de Japanners te spreken, alsof zij dat zelf niet zouden kunnen. (Hetgeen vrij ironisch was, gezien zij, nou ja, óók niet bepaald Japans was.) Dus ik besloot eens te googlen op カーリー・クロス. Ook wel bekend bij Google Translate als Curry Cross of Curly Cross. Afijn. Ik vond een artikel van de Japanse versie van Huffington Post, waar ik een alinea vond die de Amerikaanse versie van de website heel subtiel heeft weggelaten:

Screen Shot 2017-02-16 at 10.40.11

Dus Japanners, die al sorry zeggen als ze per ongeluk je jas aanraken met hun natte paraplu, die nog sorry zeggen als jij hén van hun sokken rijdt, die nog sorry zeggen als… Nou ja, je snapt het. Zelfs de meest beleefde mensen op aarde vinden het niet nodig dat Karlie sorry zegt. Ze deed het overigens toch, na de enorme shitstorm die ze over zich heen kreeg.

Nu vraag je je misschien af waarom ik dit schrijf. Ik ben geen tegenstander van de social justice-beweging, absoluut niet. Zo vind ik bijvoorbeeld dat Zwarte Piet best eens veranderd mag worden, en ben ik me ervan bewust dat er iets bestaat genaamd white privilege. Maar! Dat betekent niet dat er geen ruimte is voor nuance. Als iemand die veel in Japan komt, weet ik dat hun ideeën over cultuur anders zijn dan die van de Westerse wereld. Ik vind lastig om dit stuk te schrijven, wetende dat ik straks ook een boze menigte over me heen zal krijgen. Maar ik ben er nog altijd van overtuigd dat kennis en informatie bovenaan staan, en dat een nuance in deze discussie nodig is. Dus, daarom. Nuance.

7 gedachten over “Karlie Kloss in Japan: Cultural Appropriation?”

  1. Het valt me pas de laatste tijd op dat dit een ding is en ik snap het niet zo. Waarom dat wij tegen zij als je ook de mooie stukken cultuur met elkaar kan delen? Als je het met koken doet is het hip, maar met mode of kunst is het ineens not done?

    1. Misschien dat dit voorbeeld het wat duidelijker maakt. Waar het ook om gaat is dat een element uit de cultuur pas geaccepteerd, of mooi gevonden wordt, wanneer een blank persoon het element overneemt. Een voorbeeld is bijvoorbeeld cornrows. Donkere vrouwen hebben jarenlang gehoord dat hun haar vies was en niet normaal, omdat het niet op het blanke haar leek. Zodra blanke vrouwen cornrows gingen dragen werd het opeens wél hip en edgy gevonden. Zelfde bij dreadlocks.
      Vind dit artikel verder heel goed!

      1. Bedankt, goede toevoeging!

        Wat dreadlocks betreft is er nog wel een nuance. Die behoren bij meerdere subculturen, ik heb bijvoorbeeld ooit Mara gefotografeerd (http://www.toeps.nl/blog/fotografie/interview-psychara), zij is gothic en dreads (echt of nep, felgekleurd wol of wat anders) horen óók bij die subcultuur. Ook gothics krijgen te horen dat ze vies zijn, stinken, normaal haar moeten hebben voor baantjes etc. Toch kreeg Mara een heleboel haat over zich heen van donkere dames, die vonden dat Mara geen dreads mocht dragen.

        1. Het duurde even, maar volgens mij is het kwartje gevallen, haha!

          Ik ben nu toevallig net bezig met een artikel over diversiteit en jouw artikel schoot me weer te binnen. En ineens zag ik de link met de ophef die er ruim een jaar geleden geleden was over Kylie Jenner die in een rolstoel poseerde. Daarbij ging het dan niet om cultural appropriation, maar om ableism, maar volgens mij is het gevoel erbij hetzelfde.

  2. Bedankt voor dit stuk! Juist de nuance is denk ik heel belangrijk in deze discussie. Omdat heel veel mensen niet begrijpen wat cultural appropriation is en waarom het wel een big deal is. Daarom is het belangrijk om niet alles weg te zetten als cultural appropriation. Het blijft een lastig en ingewikkeld onderwerp ook niet in de laatste plaats omdat veel mensen niet begrijpen dat een indianentooi opzetten echt niet kan. White fragility ipv luisteren.

  3. Wat me opvalt is dat vooral een bepaalde groep in de Amerikaanse zwarte gemeenschap zich druk maakt over cultural appropriatio. Een beetje dom en hypocriet als je het mij vraagt omdat ze zichzelf ook schuldig maken aan dit gedrag en het eigelijk gewoon een compliment is.
    Zowieso is er jammer genoeg veel haat vanuit deze gemeenschap naar blanke mensen. Ook jammer dat veel blanke mensen zich dit laten aanleunen en zich schuldig voelen over zaken als de kruistochten, slavernij, kolonisatie, genocide, etc. en vergeten dat alle volkeren zich aan dergelijke barbaarse praktijken schuldig maakten in het verleden.
    Uiteindelijk was het de Westerse beschaving die aan veel van deze excessen een einde heeft gemaakt.
    Zoals je waarschijnlijk wel kunt aanvoelen ben ik tegen wat ze “social justice” noemen. Wat mij betreft gaat social justice om het bereiken van gelijke uitkomsten; niet om het creëren van gelijke kansen. Het uit zich in zaken als verplichte quota voor vrouwen, etnische groeperingen en gehandicapten in scholen, bedrijven etc. Ik beschouw dat als pure discriminatie ook al behoor ik zelf tot één van die groepen die zo nodig “positief” gediscrimineerd moet worden.

    1. Hier ben ik het dan weer helemaal niet mee eens. Ik vind je opmerkingen wat kort door de bocht. Niet alles is een compliment, en ook op het gebied van gelijke kansen hebben we nog een lange weg te gaan, dat blijkt bijvoorbeeld wel uit onderzoeken met CV’s met “blanke” en “donkere” namen erop.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *