Aminanta: “Ik ben zo bang dat ik een keer het land uit moet…”

Ik leerde Aminanta kennen toen ze, als model, voor Fashionmilk een blog schreef over de show van Aziz Bekkaoui. Voor haar studie Journalistiek zou ze nog veel vaker komen schrijven, en op één van die kantoordagen vertelde ze een klein stukje van haar verhaal.

Aminanta kwam als baby in een bootje vol vluchtelingen naar Nederland, maar heeft twintig jaar later nog steeds geen paspoort. Ik was diep geraakt. Hoe kan het toch zijn dat zo’n slim, welbespraakt meisje zó moet knokken voor iets dat voor ons zo vanzelfsprekend is? Ik vroeg Ami of ik haar verhaal mocht opschrijven, en ze ging akkoord.

Aminanta: Ik ben in 1994 in Guinee geboren. Op dat moment was er een oorlog gaande; mijn ouders hadden al een aantal familieleden verloren en ons huis was in de fik gestoken, dus we moesten gewoon weg. Als bootvluchtelingen. Mijn ouders wisten niet waar ze heen gingen, maar uiteindelijk werd het Nederland. Hoe alles precies gegaan is weet ik niet, mijn ouders praten heel moeilijk over wat er vroeger allemaal gebeurd is.

Sindsdien hebben we in asielzoekerscentra gewoond. Eentje in Leusden, eentje in Hardenberg, en nog eentje daarvoor, maar toen was ik nog heel klein dus ik weet niet meer hoe die heette. Ik kreeg er twee broertjes bij, en rond 2000 zijn we in Goes gaan wonen, in een huis. Ons gezin werd te groot voor zo’n opvangcentrum. Ik was denk ik zes toen we naar Goes gingen.

FM: Toen hadden jullie nog geen verblijfsvergunning? Nee, die hadden we nog niet.

FashionmilkAminanta-1c

Een andere wereld

Asielzoekerscentra zijn een soort mini-communities. Je bent afgesloten van de gemeenschap, je zit met allemaal asielzoekers bij elkaar. Het waren een soort flats, maar eigenlijk te klein voor zoveel mensen. Wij zaten bijvoorbeeld met ons gezin, samen met nog twee andere gezinnen over drie kamers verdeeld. We kregen eten met bonnen, daarvoor moest je in de rij staan.

Werken mocht niet, maar mijn ouders moesten wel inburgeren. Ik ging naar een speciale school voor asielzoekerskinderen. Het is echt een soort eigen gemeenschap; je hebt een dokter, je hebt een kinderopvang, een basisschooltje, een voetbalveldje. Soms kwam je wel eens daarbuiten, en dan dacht je: “Oh, dit is toch wel heel anders dan bij mij thuis…”

Op een gegeven moment mocht ik naar een reguliere basisschool, dus toen kwam ik op een school met alleen maar Nederlandse kinderen. Daar schrok ik wel eens van; als ik dan bij een vriendinnetje thuis ging spelen dacht ik, oh, die leeft best wel groot. Da’s wel heel anders dan bij mij… Als die kinderen dan bij míj thuis kwamen, dachten ze juist, wow, er is hier een speeltuin, en heel veel kinderen!

Volwassen zaken

Ik zag het niet als iets schrijnends of zo, het was gewoon wat het was. Ik denk dat mijn ouders het wel moeilijker gehad hebben. Mijn vader is bijvoorbeeld altijd taxichauffeur geweest in Guinee. En toen kwam ‘ie hier en mocht ‘ie niks doen. Dan nam hij stiekem toch een krantenwijkje, en dan kwamen ze daarachter, kreeg ‘ie weer problemen. Mijn vader is vrij open, dus hij durft wel Nederlands te praten – hij spreekt de taal nu ook goed. Maar mijn moeder is erg verlegen en gesloten, dus zij durft dat minder. Zij spreekt nog steeds niet heel goed Nederlands.

Mijn broertjes en ik gingen gewoon naar school, dus wij spreken perfect ABN. Maar mijn leven kun je niet echt vergelijken met dat van “normale” kinderen. Als ik er nu op terugkijk, heb ik toch wel heftige dingen gezien, die een klein meisje niet zou moeten zien. Ik ben bijvoorbeeld bij rechtszaken geweest, en dan zie je ineens je vader huilen… Of dan was er een aanvraag afgewezen, en stortte mijn moeder zich helemaal op de grond, zo van: “Ooooh god, wat moet ik doen!” Volwassen situaties waar je eigenlijk niet bij hoort te zijn.

Ik werd op school altijd behandeld als een speciaal gevalletje. Ik kan me nog herinneren in groep 4 – er was toen waarschijnlijk iets met rechtszaken, ik weet het niet – dat mijn juf mij even apart nam en zei: “Stel je voor dat jullie worden weggestuurd, dan wil ik je wel adopteren.” En ik dacht, huh?

Ik denk dat ze het echt meende. En zo werd er ook altijd gevraagd, hoe gaat het nu thuis, mogen jullie al blijven… Heel lief natuurlijk, maar ik wilde gewoon niet dát kind zijn, dat probleemgeval.

FashionmilkAminanta-3c

Een goed kind

Ik had als kind toch een beetje een voorbeeldrol, omdat ik de oudste ben, dus ik probeerde altijd alles zo goed mogelijk te doen. Ook omdat ik dacht: “Als ik maar een goed kind ben, dan mag ik wel blijven.” Daar was ik vroeger al heel erg mee bezig. Ik heb als kind brieven geschreven naar de burgemeester en de koningin. Ik wilde zelf ook kinderburgemeester worden, omdat ik hoopte dat dat zou helpen, dat ze zouden denken: “Die is écht goed bezig!”

En je wil het natuurlijk ook voor je ouders goed doen; zij zijn helemaal naar Europa gekomen, voor een betere toekomst, ook voor jou! Jij moet er wat van maken! Je ouders zijn nooit naar school geweest, jij wel. Dus dan ga je niet zeggen: “Nee, ik wil geen huiswerk maken.” Zo zit ik nog steeds in elkaar, ik wil me altijd bewijzen.

FM: Heeft het lang geduurd voordat jullie mochten blijven? Ja, op mijn dertiende pas, toen ik op de middelbare school zat, kwam het goede bericht. Maar in groep 8 heb ik zelfs een brief binnen gehad met daarin: “Jullie moeten binnen 14 dagen het land uit.” Op dat moment dacht ik écht, het is voorbij, dit was het, we moeten weg. Ik wilde niet terug naar Guinee; wat moet ik daar dóen dan? Ik ben er wel geboren, maar ik weet daar helemaal niks… En hoe zit het dan met mijn school?!

Procedures

Als je hier binnenkomt, beland je in een draaimolen van procedures. Je bent steeds dingen aan het aanvechten, en als het wordt afgewezen ga je in hoger beroep… Het blijft maar doorgaan. FM: Waarom werden jullie afgewezen? Ik weet het niet. Waarom dachten ze dat we weg moesten…? Ik weet het niet eens meer.

Nu ik bezig ben om Nederlandse te worden, willen ze dat ik aantoon dat ik uit Guinee kom. FM: Maar dat weten ze toch al? Ze hebben je toch al een verblijfsvergunning gegeven? Da’s helaas niet genoeg. Ik moet documenten inleveren, zoals bijvoorbeeld mijn geboorteakte. En die kun je niet zomaar even in Nederland aanvragen. We hebben het via tussenpersonen in Guinee gebrobeerd, maar dat gaat bijna niet. Het is daar zo corrupt… Je weet gewoon niet met wie je te maken hebt.

Verder moet je, om de Nederlandse nationaliteit te krijgen, ook nog inburgeren. Ik hoef dat godzijdank niet, want ik heb twee middelbareschooldiploma’s. Ik heb zelfs mijn propedeuse nog bij de aanvraag gedaan, zo van, kijk, inburgering, bam! Mijn ouders moeten wel die test maken. Mijn vader heeft ‘m gehaald, mijn moeder niet… Maar die test is echt belachelijk, die is echt zó raar. Ik vind het knap dat mijn vader ‘m in een keer heeft gehaald. Het zijn heel vreemde vragen, zelfs geboren en getogen Nederlanders halen die test niet.

Geert Wilders

Mijn verblijfsvergunning moet eens in de zoveel tijd verlengd worden, over twee jaar weer. Maar ik heb ‘m nu langer dan vijf jaar, en dan kan je de Nederlandse nationaliteit aanvragen. Dat wil ik heel graag, omdat je dan niet ineens het land uit kan worden gestuurd omdat ‘ie om de een of andere reden niet wordt verlengd… FM: Ja, als Geert Wilders aan de macht komt of zo… Mijn grootste angst is dat ze ‘m ooit intrekken. Ik moet ‘m keer op keer verlengen, en weet ik veel wat me een keer kan tegenzitten… Ben zo bang dat ik een keer een brief binnenkrijg zo van: de situatie in Guinee is zo verbeterd, ga maar terug, doei!

FashionmilkAminanta-5c

Shoppen in Londen

Ik zou ooit met vriendinnen drie dagen naar Londen gaan, in de herfstvakantie. Omdat ik geen Nederlands paspoort heb, moet ik altijd allerlei dingen regelen. Voor Londen had ik een vreemdelingenpaspoort aangevraagd, waarmee je binnen Europa kan reizen. Je kan daarmee niet overal naartoe zonder visum, dus ik moet altijd navraag doen of ik nog extra dingen moet regelen. Bij de gemeente zeiden ze dat een vreemdelingenpaspoort voldoende was.

Dus ik kom daar bij Calais, voor de kanaaltunnel, bij zo’n grenscontrole… Ik was aan de beurt en de douanier zegt: waar is je visum? Ik dacht: welk visum? Bleek dat ik dus tóch een visum had moeten aanvragen. En die douaniers daar, die zijn echt niet makkelijk. Die denken gewoon, weer zo’n illegaal die de grens over wil!

Ik werd uit de groep gehaald en aan de kant gezet, behandeld als een crimineel. Ik zat tussen illegalen en drugsdealers… Mijn vriendinnen wilden eerst bij me blijven, maar dat zou zonde zijn van hun vakantie, dus ik zei dat ze moesten gaan. Na een kwartier discussiëren gingen ze dan uiteindelijk, en bleef ik alleen achter. Ik werd gefouilleerd, er werden mugshots gemaakt en ik werd ondervraagd.

“Waar kom je vandaan?”, vroeg de douanier. “Uit Nederland”, zei ik. “Nee, je bent geen Nederlander!”, zei de man. Ik barstte in tranen uit. Je komt in een heel andere realiteit terecht. Als je niet de juiste papieren hebt en je ziet er ook nog eens niet-Nederlands uit… Dan heb je gewoon de jackpot.

Ik mocht wel één belletje plegen, dus ik heb direct mijn schoonouders gebeld, en die zijn zo snel mogelijk naar Frankrijk gereden. Toen ze me vrijlieten stond ik daar buiten, maar ik werd natuurlijk nog lang niet opgehaald… Ik ben maar in het station gaan zitten, tussen de daklozen en de illegalen. Ik was zo bang! Zat ik daar met mijn weekendtasje, helemaal fashionable, klaar om naar Londen te gaan. Ik voelde me zo kut!

Altijd bang

FM: Dus je kan eigenlijk nooit zomaar ergens heen? Nee! Zoals jij even lekker een weekje Mallorca kan boeken, dat kan ik niet. Ik ben als de dood dat ik daar dan word opgepakt, en dat ze me dan niet meer willen terugsturen naar Nederland. Of dat ze me opsluiten. Daardoor durf ik bijna niet te reizen. Ik ben heel alert, ik bel wel tien keer naar de gemeente: Klopt dit? Zijn al mijn papieren echt in orde? Na Londen ging ik met school op reis naar Madrid. Dat zou gewoon moeten kunnen, maar alsnog was ik als de dood! Ik stond op Schiphol helemaal te shaken, kon elk moment in huilen uitbarsten. Toen ik door de douane was, was ik zó blij! Want je weet het gewoon niet… Zometeen is er weer iets.

Ik hoorde laatst iemand vertellen dat ‘ie z’n paspoort kwijt was geraakt; die ging “eventjes” bij de gemeente een nieuwe halen. En dan denk ik wel, tssk, jij doet dat eventjes. Ik moet er niet aan denken wat er gebeurt als ik mijn verblijfsvergunning kwijtraak! Ik was een keer mijn portemonnee thuis vergeten, maar toen dacht ik dat ‘ie gestolen was. Ik was zo bang! Niet eens voor mijn geld of mijn bankpasjes, maar voor mijn verblijfsvergunning… Wat zou er gebeuren als je ‘m kwijtraakt? Volgens mij kom je dan echt in de problemen.

FM: Toch snap ik het niet. Als een iemand nou gewoon kíjkt naar je situatie, dan weten ze toch al genoeg? Zo dacht ik er vroeger ook over: Als ik maar genoeg mijn best doe, dan zíen ze het wel. Maar dat zien ze niet. Boeit het hen iets dat ik journalistiek studeer? Ik ben nummertje zoveel. En dat doet pijn.

Daarom wil ik heel graag Nederlandse worden; dan heb ik pas echt het gevoel dat ik geaccepteerd word hier. Ik voel me gewoon op en top Nederlands. Ik ben óók Guinees, ik ben natuurlijk trots op waar ik vandaan kom, mijn cultuur is ook een deel van mij, maar ik ben gewoon Nederlands! Helaas wordt me af en toe dan toch weer duidelijk gemaakt dat ik er niet helemaal bij hoor.

Niet Zielig

FM: Waarom vertel je je verhaal? De huidige vluchtelingensituatie grijpt me heel erg aan. Ik was ook een van hen toen ik naar Nederland kwam, en tussen de nieuwe vluchtelingen zitten ook kleine Ami’s die net zoals ik in een onzekere wereld opgroeien.

Ik praat er niet graag over, en ik wil ook zeker niet als zielepiet worden gezien, maar van de zomer, met die hatelijke berichten over bootvluchtelingen, toen vond ik het wel tijd om op te staan. Tijd om te zeggen, hey jongens, ik ben óók een van die mensen geweest. Jullie haten mij toch niet?

Ik werd een beetje bang van de geluiden die ik hoorde. Mensen die ik op Facebook had, deelden ineens heel extreme gedachten. En dan vraag ik me af, denken ze ook zo over mij, of over mijn ouders? Als ik zie dat mensen ineens heel vreemde dingen beweren, dingen als “vluchtelingen krijgen duizenden euro’s per maand!”, dan denk ik, ho, wacht. Dit klopt niet. Ik wil mensen niet de les lezen, maar ik wil ze in ieder geval nieuwe inzichten geven.

FashionmilkAminanta-2c

FM: Wat doe je als je je paspoort krijgt? Dat weet ik niet. Misschien geef ik een feest, of hang ik een groot spandoek buiten, zo van: “Ik heb ‘m!”… Hmm, nee, ik weet het niet. Daar heb ik eigenlijk nog nooit echt over nagedacht. Wat als ik ‘m krijg… Dan ga ik onmiddelijk op vakantie, en dan de hele tijd mijn paspoort aan iedereen laten zien. Kijk, kijk! •

Alle foto’s bij dit artikel zijn gemaakt door mij, Toeps. Meer van mijn werk vind je hier. Aminanta is als model te boeken bij Touché Models. Haar portfolio vind je hier.

3 gedachten over “Aminanta: “Ik ben zo bang dat ik een keer het land uit moet…””

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *